LIV Verloskundigen

Borstvoeding en flesvoeding

- Borstvoeding - Aanleggen
- Fasen tijdens drinken - Stuwing
- Kloven - Vitaminen
- Kolven van borstvoeding - Bewaren van borstvoeding
- Kunstvoeding

Borstvoeding

Borstvoeding is een goede start voor je kind. Moedermelk bevordert een gezonde groei en ontwikkeling en beschermt bovendien tegen veel ziekten.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen die borstvoeding krijgen:
- Beduidend minder vaak en ernstig ziek zijn dan kinderen die gemengde voeding of uitsluitend kunstvoeding krijgen.
- Beschermd worden tegen allergische aandoeningen.
- Op latere leeftijd minder kans maken op hart en vaatziekte.

Ook voor de moeder is borstvoeding geven goed:
- De baarmoeder herstelt zich sneller.
- Er is ook een beschermend effect aangetoond tegen botontkalking en eierstok- en borstkanker als een moeder geruime tijd borstvoeding heeft gegeven.

Aanleggen

Het is heel belangrijk de baby direct vanaf het begin goed aan te leggen. De borstvoeding komt goed op gang als je probeert binnen één uur na de geboorte de baby de eerste voeding te geven. Wanneer de baby de eerste dagen de kans krijgt zoveel mogelijk te drinken (acht tot twaalf keer per dag), komt de melkproductie sneller op gang en voorkom je ernstige stuwing.

ADVIES:
- Zorg dat je prettig en ontspannen ligt of zit.
- Breng de baby met zijn neusje ter hoogte van de tepel.
- De baby moet met zijn hoofd en lichaam op één lijn met zijn buik tegen je aan liggen, zodat hij zijn nek niet hoeft te draaien bij het happen naar de tepel.
- Hij ligt dicht tegen je aan met zijn kin tegen de borst.
- Steun je borst eventueel met een open hand.
- Strijk met je tepel langs zijn lipjes, dan zal hij zijn mond wijd openen en zijn tong een beetje uitsteken.
- Zorg dat hij met zijn mond wijd open de tepel en tepelhof in zijn geheel in zijn mond neemt.
- Soms moet een kind een aantal keer opnieuw happen om de borst goed in zijn mond te krijgen.

Wanneer de baby de borst goed in zijn mond heeft, zijn de lipjes naar buiten gekruld en zijn tong is onder de borst. Je kan hem regelmatig horen slikken. Een baby drinkt aan de borst in vacuüm, hij hoort geen smak of sabbel geluidjes te maken. Doet hij dit wel dan zegt dat dat hij niet goed aan de borst ligt te drinken en zo kunnen tepelkloven ontstaan.

Fasen tijdens drinken

De baby zal beginnen met in een snel ritme oppervlakkig te zuigen. Zo wekt hij de toeschietreflex op. Dit kan de eerste dagen wat vervelend voelen.

Zodra de melk stroomt, zie je dat hij grotere slokken gaat nemen, zijn hele kaak beweegt en je hoort hem slikken. Korte pauzes zijn niet erg.

Aan het eind van de voeding worden de pauzes langer en het zuigritme verandert. Je ziet dan geen grote kaakbewegingen meer, maar kleine korte bewegingen alleen met zijn mond.

Je kunt het vacuüm verbreken door voorzichtig met je pink in zijn mondhoek te duwen. Trek nooit de baby van de borst. Vaak valt een baby aan het einde van de voeding in slaap en laat hij zelf de borst los. Houd hem overeind voor een boertje en biedt eventueel een tweede borst aan.

Stuwing

Stuwing is een verschijnsel dat op de tussen de derde en zesde dag optreedt door het vollopen van de borsten met melk. De bloedvaten gaan ook extra werken om de ingrediënten voor de melk aan te voeren. De borsten kunnen dan hard en vol aanvoelen. Dat kan pijnlijk zijn. Door ze regelmatig goed leeg te laten drinken zal de stuwing verminderen en binnen één à twee dagen verdwijnen.

Kloven

Kloven komen soms voor (met name in de eerste week) wanneer je niet goed aanlegt, of wanneer je een hele gevoelige huid hebt. Laat na de voeding de borst goed aan de lucht drogen voordat je je bh weer aandoet. Soms helpt het een druppel borstvoeding op de tepel te smeren voordat je deze laat drogen.

Andere tips: Bepanthen, Purelan, tarwekiemolie en Kamillosan.Verder kun je speciale tepelkompressen bijvoorbeeld Mothermates of lilypaths gebruiken. Dit zijn siliconenkompressen die de genezing van kloven bevorderen.

Vitaminen

Wij adviseren je (alleen bij borstvoeding!) om vanaf de 8ste dag vitamine K en D bij te geven. Met vitamine K mag je stoppen zodra de baby 3 maanden oud is. Vitamine D geef je de 1e 4 jaar.

In kunstvoeding is vitamine K al toegevoegd. Vitamine D moet ook gegeven worden bij kunstvoeding. Zodra je meer fles dan borstvoeding gaat geven mag je met de extra suppletie van vitamine K stoppen.

De vitamines zijn verkrijgbaar bij de apotheek of drogist. Het eigen merk is vaak het goedkoopst. Je hebt vitamines op water en op olie basis.

Kolven van borstvoeding

Wanneer je af en toe een voeding met een flesje wil geven omdat je er even uit wil gaan of een keertje vroeg naar bed is het handig om voeding te kolven. Om te beginnen met kolven is het handig dit een keertje uit te proberen op een rustig moment. Vaak is het fijn al een keer te kolven met de kraamhulp, zodat zij je kan laten zien hoe het werkt.

Je kunt van te voren informatie inwinnen over de diverse kolven die bestaan. Dit kan o.a. bij de thuiszorgwinkels van Careijn. Beginnen met kolven is altijd even lastig. Vaak duurt het een tijdje voordat de melk toe gaat schieten. Dit komt meestal doordat het je een ander gevoel geeft dan de baby aan je borst. Geef vooral niet te snel op!

Als je kolft om de voeding op gang te brengen omdat er te weinig voeding is of als je baby in het ziekenhuis ligt is het handig volgens het voedingsschema van je kind te kolven. Overdag dus ongeveer a 3 uur. Begin met beide kanten 7 minuten, daarna beide kanten 5 minuten en als laatste beide kanten nog 3 minuten. Heb je een dubbele kolf dan kun je ook beide kanten tegelijk 15 minuten kolven. Ook bij kolven geldt: hoe vaker je het probeert hoe eerder de voeding op gang komt.

Als je gaat kolven na je kraamweek om af en toe even weg te kunnen is het handig niet in één keer een volledige voeding te kolven. Handiger is vaak om een voorraadje op te bouwen door na iedere voeding even een paar minuten na te kolven. Zo stimuleer je je borsten niet ineens extra, maar gaat dit geleidelijk. Sla je een voeding over omdat je weg bent kolf die dan zo snel mogelijk alsnog af.

Bewaren van borstvoeding

Vers:
- opgewarmd: 1 uur
- kamertemperatuur: 5 -10 uur
- tot 5 dagen in de koelkast (5 graden)
- tot 3 maanden in de vriezer (- 15 graden)
- 3 - 6 maanden in d diepvriezer (-20 graden)

Ontdooid:
- Opgewarmd: 1 uur
- kamertemeratuur: 1 uur
- tot 24 uur in de koelkast

Kunstvoeding

Het is niet voor iedereen mogelijk om borstvoeding te geven en sommige vrouwen hebben zelf voorkeur voor het geven van flesvoeding. Op de verpakking staat precies vermeld hoe je het kan klaarmaken en wij adviseren je hoeveel de baby precies mag, want de hoeveelheid flesvoeding moet rustig worden opgebouwd net als bij borstvoeding. Het is mogelijk bij de huisarts een recept te vragen voor medicijnen die helpen de stuwing te voorkomen of te verminderen. Deze medicijnen hebben wel wat bijwerkingen, laat je hierover goed informeren.