LIV Verloskundigen

Zwangerschapswens

Als jullie de wens hebben zwanger te worden en je bent van plan te gaan stoppen met anticonceptie dan zijn er een aantal dingen waar je alvast rekening mee kunt houden. Dit zijn de zogenaamde preconceptionele adviezen:

- Alcohol - Drugs
- Foliumzuur - Gevaarlijke stoffen
- Lijnen - Listeriose en toxoplasmose
- Medicijnen - Roken
- Sport - Visolie
- Vitamine A - Voeding
- Als zwanger worden niet lukt

Alcohol

Alcohol maakt minder vruchtbaar, zowel bij de man als bij de vrouw. Een vrouw die regelmatig drinkt heeft minder kans om zwanger te worden dan een vrouw die niet drinkt. Alcoholgebruik tijdens de zwangerschap kan leiden tot miskramen, een te laag geboortegewicht, vroeggeboorte, aangeboren afwijkingen, sterfte van het kind tijdens de zwangerschap, vertraagde geestelijke ontwikkeling en gedragsstoornissen. Ook tijdens de borstvoeding heeft het gebruik van alcohol ongunstige effecten op het kind.
Ons advies is daarom geen alcohol te gebruiken bij zwangerschapswens.

Drugs

Het gebruik van alle soorten drugs voor en tijdens de zwangerschap wordt ontraden. Drugsgebruik geeft een verhoogde kans op vroeggeboorte en groeiachterstand. Als je drugs gebruikt, of hebt gebruikt bespreek dit dan met ons, zodat wij je hier zo goed mogelijk in kunnen begeleiden.

Foliumzuur

Foliumzuur is een vitamine die van nature voorkomt in verse groenten, fruit, aardappelen, peulvruchten, volkoren- en zuivelproducten. Foliumzuur verkleint de kans op het krijgen van een kind met een open rug. Daarnaast stimuleert foliumzuur de ijzeropname in je bloed. Om te zorgen dat je er dagelijks genoeg van binnenkrijgt is het advies extra foliumzuur te slikken, zodra je stopt met anticonceptie. Je kunt foliumzuur in tabletvorm kopen bij de apotheek of drogist. Het advies is om foliumzuur te gebruiken vanaf minimaal 4 weken vóór, tot 8 weken na de bevruchting, dit is ongeveer 10 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie.

Gevaarlijke stoffen

Bepaalde stoffen kunnen gevaarlijk zijn voor de ongeboren vrucht. Werk je met schadelijke stoffen of kom je er regelmatig mee in aanraking? Kijk voor meer informatie op www.erfelijkheid.nl

Lijnen

Wil je graag nog afvallen, doe dit dan voordat je de anticonceptie stopt. Lijnen in de zwangerschap is af te raden. Als je flink afvalt, komen er namelijk afvalstoffen vrij uit het vetweefsel. Deze kunnen schadelijk zijn voor de baby. Wel is het belangrijk dat je een gezond gewicht hebt voordat je zwanger raakt. Overgewicht vermindert de vruchtbaarheid. Verder geeft overgewicht in de zwangerschap meer risico's zoals zwangerschapssuiker of een hoge bloeddruk. Ook is zowel de groei als de ligging van het kind minder goed te beoordelen bij vrouwen met ernstig overgewicht.

Listeriose en toxoplasmose

Het is beter om geen (ongewassen) rauwe voedingsmiddelen te eten, omdat deze de bacterie Listeria monocytogenes of de parasiet Toxoplasmosis gondii kunnen bevatten. Deze bacterie en parasiet zijn relatief ongevaarlijk voor de moeder, maar kunnen wel gevaarlijk zijn voor een ongeboren kind. Ze kunnen een miskraam, vroeggeboorte, afwijkingen aan hersenen en ogen, stuipen, blindheid, aangeboren aandoeningen, doodgeboorte en andere ontwikkelingsstoornissen veroorzaken. Als je eenmaal besmet bent geweest met de Toxoplasmosis-parasiet, dan vormt het lichaam antistoffen die het lichaam beschermen tegen nog een infectie. Veel mensen zijn al eens zonder het te weten besmet geweest en zijn dus beschermd. Maar een groot deel van de zwangere vrouwen (45%) heeft geen antistoffen tegen toxoplasmose. Het is dus belangrijk om altijd voldoende voorzorgsmaatregelen te treffen.

Je kunt besmetting voorkomen door:
- Geen rauwe voedingsmiddelen te eten (pas ook op met (franse) kazen waarin rauwe melk is verwerkt, op de verpakking staat dan vaak: au lait cru.)
- Groenten en rauwkost zorgvuldig te wassen.
- Aangebroken producten goed afgedekt in de koelkast te zetten.
- Aangebroken producten niet te lang te bewaren

Omdat de toxoplasmose-parasiet ook in de uitwerpselen van katten kan zitten, is het daarnaast ook aan te raden om:
- Bij voorkeur iemand anders de kattenbak elke dag te laten legen en goed te laten schoonmaken. Als je zelf de kattenbak schoonmaakt, draag dan handschoenen en was de handen daarna goed.
- Bij het tuinieren handschoenen te dragen en daarna de handen goed te wassen.

Let op: Vooral een goede hygiëne is erg belangrijk! Verwissel dagelijks uw vaatdoekje op het aanrecht, dit is een echte broedplaats voor bacteriën.

Medicijnen

Gebruik je medicijnen dan is het handig om vooraf eens bij de huisarts na te gaan of deze medicijnen in combinatie met een zwangerschap gebruikt kunnen worden. Soms is het beter een ander middel te kiezen of medicijnen af te bouwen. Wij willen wel graag weten welke medicijnen je slikt en waarvoor. Wij vragen hier ook naar bij de intake. Voor verdere vragen op het gebied van medicijnen en zwangerschap kan je terecht bij de apotheek.

Roken

De risico's van roken in de zwangerschap zijn duidelijk aangetoond. Daarom is het verstandig al te stoppen met roken in de fase voordat je zwanger raakt. Ons advies is dus ook stoppen met roken. Van meeroken wordt gesproken wanneer je zelf niet rookt, maar wel regelmatig in rokerige ruimtes bent. Hiervan zijn de schadelijke effecten vergelijkbaar met zelf roken. Dus als je partner wel rookt en jij niet: vraag hem voortaan buiten te roken. Niet binnen met het raam open, dit voorkomt meeroken namelijk niet.

Sport

Het belang van sporten wordt al regelmatig aangegeven. Om een goede conditie op te bouwen is sporten belangrijk. Een goede conditie geeft je ook een beter uithoudingsvermogen in je zwangerschap. Verder helpt het je lichaam gezond te houden. Zodra je zwanger bent mag je zeker doorgaan met sporten, in principe de hele zwangerschap zolang dit nog prettig voelt. Je lichaam geeft vanzelf aan wanneer je een stapje terug moet gaan doen.

Visolie

Voor de ontwikkeling van de foetale hersenen is het belangrijk om regelmatig vette vis te eten. Vette vis bevat visolie en dit is de belangrijke stof bij de aanleg van de hersenen. Voordat je zwanger wilt worden is het verstandig vis alvast in je vaste voedingspatroon op te nemen. Is vis eten voor jou geen goede optie, wees niet bang, er zijn capsules met visolie te koop bij de drogist of apotheek. Wees wel voorzichtig met roofvissen als zwaardvis, koningsmakreel, haai, snoekbaars en verse tonijn. Deze vissoorten kunnen hoge concentraties dioxines bevatten welke schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Als je deze vissoorten maximaal 1x per week eet en maximaal 100gram, dan is er geen risico. Eet vis het liefst vers van de viswinkel. De voorverpakte varianten vis bevatten nogal eens listeria en worden daarom ontraden te gebruiken.

Vitamine A

Lever en leverproducten bevatten veel vitamine A, wees hier voorzichtig mee. Een teveel aan vitamine A kan vooral vroeg in de zwangerschap aangeboren afwijkingen veroorzaken. Maximaal één boterham per dag met leverworst of leverkaas is geen probleem.

Voeding

Een gezond ritme met een gezonde gevarieerde voeding is erg belangrijk voor je lichaam. Heb je niet zo'n ritme dan is het verstandig daar alvast wat meer aan te werken voordat je zwanger bent. Advies: sla vooral geen maaltijden over, dit geeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van suikerziekte.

Per dag mag je ongeveer het volgende eten:
- Brood, 4-5 sneetjes
- Aardappelen, rijst, pasta of peulvruchten: 3 stuks of 3 opscheplepels
- Groente: 3 opscheplepels
- Fruit: 2 stuks
- Zuivel: 400 ml melkproducten en 20 gram kaas
- Vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers: 100-120 gram
- Halvarine, margarine, bak- en braadproducten: 40 gram
- Drinken: minimaal 1,5 liter
- Wees voorzichtig met cafeïne.

Kijk voor meer informatie over voeding op: www.voedingscentrum.nl
Zie voor meer informatie: www.zwangerwijzer.nl

Als zwanger worden niet lukt

Ben je al een tijdje bezig om zwanger te worden, maar lukt het niet, dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts. Heb je lange tijd de pil geslikt, dan is het raadzaam om je lichaam een jaar de tijd te geven. De pil heeft soms een langere tijd nodig om uit te werken. Je cyclus moet soms weer helemaal op gang komen. De huisarts kan jullie doorverwijzen naar de gynaecoloog. De gynaecoloog kan dan onderzoek inzetten om te bekijken waarom het niet lukt om zwanger te worden.